1.1+-+Jean+Piaget

=**Jean Piaget** = = = = =

 Piaget (1896 – 1980) werd geboren in Neuchâtel (Zwitserland). Op jonge leeftijd had hij al belangstelling voor de natuur en doorliep met succes het lyceum. In 1914 ging hij aan de universiteit van Neuchâtel biologie studeren, waarin hij vier jaar later promoveerde op een proefschrift over fossiele weekdieren.

Tijdens zijn studie kreeg hij grote interesse in de filosofie. Het onderdeel [|kennistheorie] (waar komt kennis vandaan) boeide hem bovenmatig. Om zich daar verder in te verdiepen besloot hij de ontwikkeling van kennis bij kinderen te bestuderen. Hij dacht aanvankelijk daar een paar jaar voor nodig te hebben, maar het liet hem zijn verdere leven niet meer los.

Eén van zijn bijdrages in de psychologie is onder andere dat het potentieel om te leren en om bepaalde evenementen bewust te ervaren zich ontwikkelt met de leeftijd (= cognitieve [|ontwikkelingstheorie] ). Het eerste half jaar heeft een baby er bijvoorbeeld geen besef van dat zijn ouders nog blijven bestaan als ze de kamer uitgaan (=Kiekeboe) of dat een speeltje nog bestaat nadat hij het niet meer ziet. Pas na bepaalde schema's hierover gevormd te hebben ontstaat dan persoonspermanentie of objectpermanentie. En later duurt het tot pakweg het vijfde levensjaar voor een kind begrijpt dat melk overgegoten van een smal, hoog glas in een breed, laag glas nog steeds dezelfde hoeveelheid bevat, ondanks andere proporties.

**__Uitgangspunten__**

- intelligent functioneren wordt ondersteund door een biologisch adaptatieproces. - met het ouder worden ontwikkelen zich nieuwe cognitieve structuren. - de kwalitatieve verandering verloopt in een opeenvolging van fasen. In het opgroeien veranderen kinderen in velerlei opzicht. Tegelijkertijd is ook de omgeving onophoudelijk aan verandering onderhevig. Om in deze situatie te overleven moet het kind steeds een nieuw evenwicht (//equilibrium //) vinden. De intelligentie is een biologisch gegeven dat zich uit in het uit in het adaptatieproces.
 * Adaptatie**

**Assimilatie en Accommodatie** Wat is assimilatie: een kind heeft geleerd dat een hond een dier is, als hij ontdekt dat ook katten dieren zijn, wordt "kat" ondergebracht in het schema "dier". Kat wordt dus geassimileerd in het schema dier. Adaptatie bestaat uit assimilatie en accommodatie. Bij //assimilatie // past het kind zijn omgeving aan aan zijn mogelijkheden. Bijvoorbeeld: Als je een baby een halfvol luciferdoosje geeft zal het dat misschien gebruiken als rammelaar: Het doosje wordt een grijp-ding. Of een ander voorbeeld: je leest artikelen over ontwikkelingspsychologie. Omdat je al het een en ander weet over hoe mensen zich ontwikkelen vinden de meeste theorieën een plaatsje binnen jouw bestaande denkkader. Ordening van nieuwe elementen binnen bestaande kennis en ervaring is assimilatie.

Bij //accommodatie // past het kind zich aan aan zijn omgeving. Hij laat zich door zijn omgeving beïnvloeden. Als je een kleuter een doosje lucifers geeft zal het misschien een nieuw spelletje leren: vuur maken! Nieuw terrein komt onder handbereik. Een ander voorbeeld: door het lezen van theorieën over ontwikkelingspsychologie ga je anders kijken naar adolescenten wardoor je je anders gaat opstellen. Je past je aan aan je nieuwe blik. Dat is accommodatie.

Met andere woorden: //assimilatie // is het toevoegen van nieuwe elementen in bestaande structuren. //<span style="font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 10pt; line-height: 115%;">Accommodatie //<span style="font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 10pt; line-height: 115%;"> is het zich aanpassen aan de ervaren mogelijkheden van de omgeving. Piaget stelt dat in de ontwikkeling de interactie tussen individu en omgeving steeds flexibeler verloopt. Evenwicht wordt steeds makkelijker gevonden. Hij noemde dit het ‘ //<span style="font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 10pt; line-height: 115%;">equilibaratieproces //<span style="font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 10pt; line-height: 115%;">’.

<span style="font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 10pt; line-height: 115%;">** Cognitieve structuren ** Piaget is na jarenlang onderzoek tot de conclusie gekomen dat het denken zich ontwikkeld in vier fasen en in iedere fase verandert de manier van denken. De vier fasen ontlenen hun naam aan de manier waarop in de verschillende fasen gedacht word.


 * __<span style="font-family: 'Georgia','serif';">De vier Fasen __**

<span style="font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 11pt; line-height: 115%;">Piaget formuleerde vier verschillende stadia in de ontwikkeling van het kind. Hieronder een overzicht van de fases voorzien van een korte toelichting. Een 'normale' ontwikkeling bestaat niet. De leeftijden geven dan ook slechts een indicatie van wanneer bepaalde ontwikkelingen plaatsvinden.

<span style="color: red; font-family: 'Georgia','serif';">1. **SENSOMOTORISCHE FASE** <span style="font-family: 'Georgia','serif';"> (0 tot 1,5 jaar) · Ontwikkeling van het functioneren op lichaamsniveau, tasten, voelen, proeven. · <span style="font-family: 'Georgia','serif';">Ontwikkelen van de motoriek · Ontwikkelen van het geheugen · Objectpermanentie is nog niet ontwikkeld. Voor het kind bestaan objecten niet die zich niet in zijn gezichtveld bevinden <span style="font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 11pt; line-height: 115%;">De basis voor de denkontwikkeling ligt letterlijk in het concrete omgaan met de buitenwereld. Het denken van de baby is in zekere zin doen: het is sterk verbonden met de zintuigen en de motoriek. Al kijkend, luisterend, grijpend, voelend en proevend wordt de wereld veroverd.

//Visuele toelichting betreffende de sensomotorische fase – objectpermanentie. <span style="color: blue; font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 11pt; line-height: 115%;">[|**__Zie film >>>__**] //

**<span style="color: red; font-family: 'Georgia','serif';">2. PRE-OPERATIONELE FASE **<span style="font-family: 'Georgia','serif';"> (1,5 tot 7 jaar) · Ontwikkeling van het spreken, het strottenhoofd daalt. · Verfijning van de motoriek. · Ontwikkeling van het ik, egocentrisme. Het kind leert dat een eigen persoon is. · Animanisme. Levenloze objecten wordt een ziel toegekend. <span style="font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 11pt; line-height: 115%;"> De peuter- en kleutertijd, de tijd waarin het kind symbolen gaat veroveren. Symbolen zijn een manier om ons de wereld voor te stellen. Het woord stoel bijvoorbeeld, representeert een heleboel stoelen. Het kind gaat algemene kenmerken ontwikkelen. Het ontdekt dat tafels (bijna) altijd poten hebben. Hun cognitieve structuur kan nog niet bevatten dat bepaalde eigenschappen, bijvoorbeeld het gewicht, van een object niet veranderen terwijl het object wel andere veranderingen ondergaat, bijvoorbeeld de vorm

//Visuele toelichting betreffende de pre-operationele fase – Directe waarneming.
 * __ [|__Zie film >>>__] __**//

Piaget ontwierp een spelletje waarbij drie auto's op vaste banen rond een meer rijden. De auto's verschillen van kleur.
 * Voorbeeld kenmerk preoperationele fase:**



De auto's worden bij A onder elkaar geplaatst. Nu wordt aan het kind gevraagd om de auto's in de juiste kleurvolgorde bij B neer te zetten als ze het halve meer hebben rondgereden, elk op hun eigen baan. Vijf tot zesjarigen blijken dan gewoon dezelfde kleurvolgorde aan te houden dat ze vanuit hun eigen standpunt bij A waarnemen. Dat betekent dat als eerst de rode auto het dichtst bij de oever reed, deze door het kind nu het verst verwijderd van de oever wordt geplaatst (zie de figuur hierboven). Uit dit proefje blijkt dat het kind nog gebonden is aan zijn eigen ruimtelijke standpunt, het kan nog niet in gedachten een ander standpunt innemen.

**<span style="color: red; font-family: 'Georgia','serif';">3. CONCREET OPERATIONELE FASE ** <span style="font-family: 'Georgia','serif';">(7 tot 12 jaar) · Ontwikkeling tot het kunnen vergelijken van lengte en hoeveelheid · Ontwikkeling tot het kunnen ordenen, tellen en rekenen. · Ontwikkeling van het figuratieve denken Nu leert het kind “uit zijn hoofd doen” (denkoperaties uitvoeren) wat het daarvoor alleen door zichtbare, werkelijke handelingen kon realiseren. Ze houden van feiten, leren begrippen en regels hanteren. Ze hebben oog voor oorzakelijke samenhangen, maar die moeten betrekking hebben op dingen die //concreet waarneembaar// zijn. Het kind kan nog niet abstract denken, dat wil zeggen: niet los van de waarneembare werkelijkheid.

//Visuele toelichting betreffende de concreet operationele fase – concreet waarneembaar.
 * __ [|__Zie film >>>__] __**//

Het denken in verhoudingen, proportioneel denken genoemd, is voor een zuiver concreet denkend kind nog onmogelijk. Het duurt vaak tot ver in de formele fase dat een kind overweg kan met de volgende typen problemen: We meten de lengte van Mr. Short en Mr. Tall met paperclips. Eerst gebruik ik grote paperclips. Mr. Short is 6 grote paperclips lang en Mr. Tall is 8 grote paperclips lang. (kind kan dit eerst nameten) Nu neem ik kleine paperclips. Mr. Short is 8 kleine paperclips lang. (kind meet ook dit na). Vraag: hoeveel kleine paperclips is Mr. Tall lang? Concreet opererende kinderen zullen doorgaans "10" als antwoord geven. Ze werken met verschillen in plaats van met verhoudingen.
 * Voorbeeld kenmerk concreet operationele fase:**

**<span style="color: red; font-family: 'Georgia','serif';">4. FORMEEL OPERATIONELE FASE ** (vanaf 12 jaar) · Ontwikkeling van het ruimtelijk denken · Ontwikkeling van het abstract denken · Leren logisch te denken en conclusies te trekken In deze fase ontwikkelt zich de abstracte manier van denken. De cognitieve structuur verandert zodanig dat het denken ook over zaken kan gaan die niet direct waarneembaar zijn, en over gebeurtinissen kan gaan die niet aan den lijve zijn ondervonden. Adolescenten leren inzien dat een idee, een gedachte of een gevoel van invloed kan zijn op het menselijk handelen. Op basis hiervan kunnen zij logische gevolgtrekkingen maken en zelfstandig vooronderstellingen formuleren: //“als dit….., dan dat…..”// Deze manier van denken wordt //hypothetisch-deductief denken// genoemd.

//Visuele toelichting betreffende de formeel operationele fase – hypothetisch-deductief.
 * __ [|__Zie film >>>__] __**//

Natuurlijk heeft het onderzoek naar de intellectuele ontwikkeling van de mens zijn invloed op de inrichting van de onderwijsleersituatie. We noemen enkele belangrijke factoren waarmee docenten rekening moeten houden: · Nieuwe begrippen en relaties tussen begrippen moeten worden aangeboden op het denk- en taalniveau waarop het kind zich bevindt. Daarom is het belangrijk om per kind zijn /haar beginsituatie te peilen. Overigens is dat in de praktijk erg lastig: bij het werken met grote groepen ziet de docent zich al snel genoodzaakt om de beginsituatie van de hele klas te bepalen. Toch is het mogelijk om zelfs bij grotere groepen de kinderen individueler te benaderen. Dan moeten wel andere werkvormen dan de klassikaal frontale werkvorm worden gebruikt. · "Leren door zelf doen" als belangrijk didactisch principe. Leerlingen moeten zelf actief bezig kunnen zijn om kennis en vaardigheden te kunnen verwerven. · Het werken in de klas moet - zoveel mogelijk - maatwerk zijn voor individuele leerlingen (zie ook 1.) Er moeten in redelijke mate nieuwe situaties worden aangeboden. Daarbij moet "ontdekkend leren" worden gestimuleerd. · Kinderen kunnen leren door sociale interactie. Het is dus belangrijk om kinderen in groepswerk, onderwijsleergesprekken en klassengesprekken te laten praten over de leerstof. · De kinderen moeten leren om verantwoordelijkheid te nemen voor hun onderwijsleerproces: taakzelfstandigheid.
 * Betekenis van de opvattingen van Jean Piaget voor het onderwijs. **<span style="font-family: 'Georgia','serif';">

//Jean Piaget//. Geraadpleegd 23 februari 2010 via http://nl.wikipedia.org/wiki/Jean_Piaget //Jean Piaget//. Geraadpleegd 23 februari 2010 via http://nl.wikipedia.org/wiki/Jean_Piaget Wal, J van de, Mooij, I de, Wilde, J de (2009). //Identiteitsontwikkeling en leerlingbegeleiding//. Bussum: Coutinho. (blz. 140) //Jean Piaget//. Geraadpleegd 23 februari 2010 via http://nl.wikipedia.org/wiki/Jean_Piaget Wal, J van de, Mooij, I de, Wilde, J de (2009). //Identiteitsontwikkeling en leerlingbegeleiding//. Bussum: Coutinho. (blz. 140) Jean Piaget – fase 1, sensomotorische. Geraadpleegd 24 februari 2010 via http://www.youtube.com/watch#playnext=1&playnext_from=TL&videos=irMm-IU7ieA&v=ue8y-JVhjS0 Wal, J van de, Mooij, I de, Wilde, J de (2009). //Identiteitsontwikkeling en leerlingbegeleiding//. Bussum: Coutinho. (blz. 141) Jean Piaget – fase 2, pre-operationele. Geraadpleegd 24 februari 2010 via http://www.youtube.com/watch#v=GLj0IZFLKvg&feature=related Wal, J van de, Mooij, I de, Wilde, J de (2009). //Identiteitsontwikkeling en leerlingbegeleiding//. Bussum: Coutinho. (blz. 141) Jean Piaget – fase 3, concreet operationele. Geraadpleegd 24 februari 2010 via http://www.youtube.com/watch#v=gA04ew6Oi9M&feature=related Wal, J van de, Mooij, I de, Wilde, J de (2009). //Identiteitsontwikkeling en leerlingbegeleiding//. Bussum: Coutinho. (blz. 141 en 142) Jean Piaget – fase 4, formeel operationele. Geraadpleegd 24 februari 2010 via http://www.youtube.com/watch#v=zjJdcXA1KH8&feature=related Jean Piaget – fase 2, pre-operationele. Geraadpleegd 24 februari via http://www.fontys.nl/lerarenopleiding/sittard/nattech/didactiek/literatuur/piaget.doc Jean Piaget – fase 3, concreet operationele. Geraadpleegd 24 februari via http://www.fontys.nl/lerarenopleiding/sittard/nattech/didactiek/literatuur/piaget.doc Jean Piaget – adaptatie, assimilatie en accommodatie. Geraadpleegd 28 februari via http://home.versatel.nl/davidkooy/piaget.htm Jean Piaget – consequenties onderwijs. Geraadpleegd 28 februari via http://www.fontys.nl/lerarenopleiding/sittard/nattech/didactiek/literatuur/piaget.doc
 * Bronvermelding **