0+-+Inleiding

​ =**De lerende mens ** =

Voordat we ingaan op de inhoud van de leertheorie constructivisme, staan we eerst stil bij de vraag, waar het denken over het leren vandaan komt. Om deze vraag te kunnen beantwoorden moeten we terug naar de oorsprong van het onderwijs en gaan we terug in de tijd. Want wanneer is het onderwijs in de Westerse wereld ontstaan?


 * __Geschiedenis van het Europese onderwijs __**

In Europa begon de geschiedenis van het onderwijs in de Griekse oudheid (1). Het onderwijs bestond toen uit drie algemene categorieën, te weten: lichaamsoefening, grammatica en muziek. Alle drie waren ze van groot praktisch nut. Kracht en behendigheid waren belangrijk aangezien oorlog een constante dreiging was, en elke gezonde burger in het leger moest dienen. Muziek was belangrijk voor het in stand houden van de eeuwenoude orale traditie, die geschiedenis en literatuur doorgaf in de vorm van epische poëzie. Vanaf de vijfde eeuw voor Christus begon het schrift aan belang te winnen, in de wetenschap, literatuur en zakenwereld (1). Naarmate de nood aan hoger onderwijs hoger werd, ontstonden er rond de vierde eeuw voor Christus de eerste scholen in Athene. De academie van Plato en het lyceum van Aristoteles waren plaatsen waar studenten bijeen konden komen om met elkaar in discussie te gaan en lezingen bijwoonden (1). Langzamerhand breidde het onderwijs, door Griekse invloed, uit naar West-Europa dat voornamelijk in kloosters of andere geloofsinstellingen werd gegeven. Pas vanaf het begin van de negentiende eeuw is er in Nederland sprake van een landelijke regeling voor het lager onderwijs (2).

**__Historie van de leertheorieën __**

Zojuist is het ontstaan van het onderwijs in Europa uiteengezet. Vanaf die tijd gingen verschillende leerpsychologen zich bezig houden met de vraag: “Hoe kan er het beste geleerd worden?” In de loop der jaren zijn er een aantal theorieën de revue gepasseerd. Hiervan geven wij een samenvatting.

**Jaren twintig - //Behaviourisme// **

In deze tijd dacht men dat alle leerlingen van nature niet gemotiveerd waren om nieuwe dingen aan te leren. De leerlingen werden als passief gezien en moesten geactiveerd worden door de docent. Het onderwijs werd gegeven in de vorm van operant leren. Wat betekent dat positief gedrag word beloond door onder andere het geven van cijfers, krullen en stickers en dat negatief gedrag word bestraft. De docent had de sleutelrol in de leeromgeving van de leerlingen en was verantwoordelijk voor het aanbrengen van kennis die men diende te onthouden. Een belangrijk uitgangspunt van deze theorie is dat de kennis die men opdeed objectief van aard was. Wat staat voor dat al het geleerde gezien moest worden als de echte werkelijkheid (3, 5).


 * Jaren zestig - //Cognitivisme// **

In de jaren zestig van de twintigste eeuw eisten de Gestalt-psychologen Barlett en Bruner de aandacht op voor hun leerpsychologie. Hun visie is gericht op het denken, cognitie, als medium voor het leren. Volgens hun visie ontstaat nieuwe kennis en vaardigheden wanneer de leerling een beroep doet op zijn mentale verwerkingsprocessen om informatie of gedrag te leren. De aangeboden informatie wordt hier niet in afzonderlijke deeltjes in het gedrag ingeslepen, zoals bij het behaviourisme het geval is, maar wordt geïntegreerd in het kennisbestand waarover de leerling reeds beschikt (4,6).

**Huidige tijd - //Constructivisme// **

Het constructivisme is een aanvulling op de cognitivistische leertheorie, waarbij een verbinding wordt gemaakt tussen het proces van informatieverwerking, cognitie en het leergedrag. De leerling wordt in deze theorie niet meer gezien als een passief wezen, maar als een actieve actor in het leerproces. De kennis wordt niet meer klakkeloos overgedragen, maar de leerlingen creëren zelf een situatie waarin ze de dingen op hun eigen manier leren. De leerlingen bouwen hun eigen kennis op. De leerdoelen worden in deze theorie niet door de docenten aan de leerlingen opgelegd, maar hierin wordt met hen onderhandeld (6). Deze veranderde visie op leren geeft dus een andere plaats en functie aan het begrip ‘kennis’ in het leerproces. Kennis wordt door de constructivisten gezien als een individueel en uniek bezit van ieder mens. Terwijl in de leertheorieën van het behaviourisme en cognitivisme, ook wel de objectivisten, kennis wordt gezien als een gezamenlijk menselijk bezit (7).

De grondleggers van het constructivisme vinden dan ook dat kennis geen objectieve vaste waarde heeft. De visie van de grondleggers van het constructivisme kan ook als volgt worden samengevat, - Er bestaat buiten de mens een werkelijkheid die grenzen stelt aan wat we kunnen ervaren; - De werkelijkheid is een lokale werkelijkheid en er zijn meerdere werkelijkheden; - De menselijke geest construeert zelf een structuur om de wereld te begrijpen en dit door middel van een continue interactie met deze wereld (7).

Het constructivisme gaat er van uit dat iedereen zijn eigen werkelijkheid construeert. Informatie die van buitenaf wordt aangeboden wordt niet rechtstreeks opgenomen, maar wordt geïnterpreteerd en bewerkt in samenhang met de aanwezige voorkennis en de verwachtingen en behoefte van de lerende. Wat en hoeveel een lerende leert hangt af van zijn eigen leerdoelen en verwachtingen (8).

Hieronder de belangrijkste uitgangspunten van het constructivisme op een rijtje: <span style="color: #ffff00; font-family: Georgia,serif; font-size: 90%;"><span style="color: black; font-family: 'Georgia','serif'; font-style: normal;">1. //<span style="color: black; font-family: 'Georgia','serif'; font-style: normal;">2. // <span style="color: #000000; font-family: Georgia,serif; font-size: 90%;">//<span style="font-family: 'Georgia','serif';">Onderzoek gebeurt in de constructivistische benadering vooral op basis van reflectie; // //<span style="color: black; font-family: 'Georgia','serif'; font-style: normal;">3. ////<span style="font-family: 'Georgia','serif';">Kennis omvat ook opvattingen en overtuigingen (beliefs); // //<span style="color: black; font-family: 'Georgia','serif'; font-style: normal;">4. ////<span style="font-family: 'Georgia','serif';">In een constructivistische benaderingen zijn de opvattingen, overtuigingen en theorieën over kennis, instructie en leren van instructieverantwoordelijken minstens even belangrijk als hun kennis en diagnostische vaardigheden; // //<span style="color: black; font-family: 'Georgia','serif'; font-style: normal;">5. ////<span style="font-family: 'Georgia','serif';">De kennis van anderen blijft voor een lerende gesloten. Taal helpt elkaar te begrijpen, maar de kennisbasis is bij elke lerende verschillend; // 6. //<span style="font-family: 'Georgia','serif';">Kennis is vooral gebaseerd op sociale interactie. Daarom zijn discussie, samenwerken, onderhandelen en het 'delen' van betekenissen zo belangrijk ( //7). Alle kennis is belangrijk. Naast formele kennis zoals logica en wiskunde is ook de subjectieve kennis van belang


 * <span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 10pt;">Toekomst – //Connectivisme// ** <span style="color: #ffff00; font-family: Georgia,serif; font-size: 90%;">;

<span style="color: black; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">En ja, hoe nu verder? Is er een totaal nieuwe benadering van leren nodig? Een nieuwe leertheorie is in opmars. Het connectivisme. In de huidige wereld van vele nieuwe ontwikkelingen vraagt men om mensen die mee kunnen in deze hoge versnelling. Het ‘up-to-date’ blijven is de insteek van alle leeractiviteiten, ook wel levenslang leren genoemd. De termen k <span style="font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">nowhow en know-what worden vervangen door know-where: weten waar je bepaalde kennis kunt halen. Dat is de kern van deze nieuwe leertheorie (9).

Het onderwijs heeft in de loop der jaren dus een grote verandering ondergaan. In onderstaand schema wordt deze nog even samengevat (5).


 * <span style="color: #000000; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Objectieve kennis || <span style="color: #000000; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 10pt;">> || <span style="color: #000000; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Subjectieve kennis ||
 * <span style="color: #000000; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Kennisoverdracht || <span style="color: #000000; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 10pt;">> || <span style="color: #000000; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Kennisconstructie ||
 * <span style="color: #000000; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Onderwijzen || <span style="color: #000000; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 10pt;">> || <span style="color: #000000; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Leren ||
 * <span style="color: #000000; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Zinvol || <span style="color: #000000; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 10pt;">> || <span style="color: #000000; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Betekenisvol ||
 * <span style="color: #000000; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Van deel naar geheel || <span style="color: #000000; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 10pt;">> || <span style="color: #000000; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Van geheel naar delen ||
 * <span style="color: #000000; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Leerling-volg-systeem || <span style="color: #000000; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 10pt;">> || <span style="color: #000000; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Volg-jezelf-systeem ||
 * <span style="color: #000000; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Samendoen is afkijken || <span style="color: #000000; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 10pt;">> || <span style="color: #000000; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Samen leer je meer ||
 * <span style="color: #000000; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Vakinhoud staat centraal || <span style="color: #000000; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 10pt;">> || <span style="color: #000000; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Ontwikkeling <span style="color: #000000; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 10pt;">staat centraal ||
 * <span style="color: #000000; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Kennis en vaardigheidsgericht onderwijs || <span style="color: #000000; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 10pt;">> || <span style="color: #000000; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Competentiegericht <span style="color: #000000; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 10pt;">onderwijs ||

<span style="font-family: Georgia,serif;">**<span style="color: #000000; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Bronnen ** <span style="color: #0000ff; font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 90%; line-height: 115%;">1. <span style="color: #0000ff; font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 9pt; line-height: 115%;">[] <span style="color: #0000ff; font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 90%; line-height: 115%;">2. <span style="color: #0000ff; font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 9pt; line-height: 115%;">[] <span style="color: #0000ff; font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 90%; line-height: 115%;">3. <span style="color: #0000ff; font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 9pt; line-height: 115%;">[] <span style="color: #0000ff; font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 9pt; line-height: 115%;">4. http://74.125.77.132/search?q=cache:bMhq9pq943gJ:home.wanadoo.nl/leren/Constructivisme%2520state%2520of%2520art.doc+Constructivisme%3B+ofwel+hoe+leert+een+mens&cd=1&hl=nl&ct=clnk&gl=nl <span style="color: #0000ff; font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 90%; line-height: 115%;">5. Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, Leren en instructie – Een historische schets, Nijmegen, 2009. 6. <span style="color: #0000ff; font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 9pt; line-height: 115%;">[] <span style="color: #0000ff; font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 90%; line-height: 115%;">7. <span style="color: #0000ff; font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 9pt; line-height: 115%;">[] <span style="color: #0000ff; font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 9pt; line-height: 115%;">8. [] <span style="color: #0000ff; font-family: 'Georgia','serif'; font-size: 9pt; line-height: 115%;">9. []