3+-+Leerstijlen

=**Leerstijlen** =

Met verschillende leertheorieën hebben in de loop der jaren verschillenden leerpsychologen antwoord willen geven op de vraag 'Hoe kan er het beste geleerd worden?'. De onstane theorieën zijn gericht op kennisvergaring van leerlingen in het algemeen en er wordt in feite weinig recht gedaan aan onderlinge verschillen tussen leerlingen. Want leren kan op vele verschillende manieren.De ene leerling denkt eerst goed na over een opdracht en gaat daarna pas aan het werk, terwijl een andere leerling direct aan de slag gaat. Uit onderzoek is gebleken dat iedereen een persoonlijke leerstijl heeft. Oftewel: een manier van omgaan met leerstof en leeractiviteiten.



Het begrip leerstijlen is medio jaren vijftig van de vorige eeuw al geïntroduceerd en vindt zijn wortels in de cognitieve psychologie en didactiek. In Nederland is de belangstelling voor leerstijlen pas echt ontstaan door het werk van Jan Vermunt (1992).

Met het beschrijven van leerstijlen hopen auteurs en onderzoekers aanknopingspunten te vinden voor studenten en docenten om leerresultaten te verbeteren. Als de docent de leerstijl van een student zou kennen zou de instructie effectiever kunnen zijn. Wanneer we spreken van leerstijlen is er geen sprake van goede of slechte leerstijlen.

Jan Vermunt deed onderzoek naar de opvattingen en het gedrag van studenten met betrekking tot hun leren. Uit zijn onderzoek bleek dat er een samenhang was tussen de opvattingen die de studenten hadden over hun studie en hun motivatie voor de studie enerzijds en de leer- en regulatie-activiteiten die de studenten uitvoerden anderzijds. Deze samenhang was zodanig aanwezig dat er gesproken kon worden van vier leerstijlen, ook wel bekend als de Inventaris van LeerStijlen (ILS) van Jan Vermunt:
 * Jan Vermunt**

__Reproductieve leerstijl __ De leerling leert de studiestof vaak uit zijn hoofd (‘stampen’). Dit doen ze door lesstof regelmatig te herhalen, vaak op een gedetailleerde wijze (stapsgewijze verwerking). De leerling ziet studeren als het opnemen van kennis en laat zich sturen door het onderwijs in wat hij leert. De leerling is erg diploma- en toetsgericht. Het maken van toetsten ziet de leerling als het uittesten van de eigen capaciteiten. Het eindcijfer is voor hem erg belangrijk.

__Betekenisgerichte leerstijl __ De leerling leert vanuit een persoonlijke interesse. Hij ziet studeren als het opbouwen van kennis en inzichten. Hij zoekt naar verbanden in de lesstof, onderzoekt standpunten, ideeën en conclusies en vormt zijn eigen mening over de stof. Tijdens het studeren probeert hij zelf structuur aan te brengen en staat hij kritisch tegenover de te bestuderen stof (diepteverwerking). ‘Slaats, Van der Sanden & Lodewijks (1996) vonden bij leerlingen uit het middelbaar beroepsonderwijs een vergelijkbare leerstijl, die zij de ‘constructieve’ leerstijl noemen.’ ([]).

__Toepassingsgerichte leerstijl __ De leerling richt zich vooral op de toepasbaarheid van de leerstof in de praktijk (concrete verwerking). Hij wil weten of en op welke wijze de leerstof relevant is in de praktijk en heeft daarom behoefte aan concrete informatie en voorbeelden. De leerling ziet studeren als het leren gebruiken van de kennis die wordt opgedaan in de leeromgeving. Zijn studeren is vooral beroepsgericht (beroepsgerichte leeroriëntatie).

__Ongerichte leerstijl __ De leerling heeft moeite het eigen leren te sturen en vindt ook weinig houvast aan aanwijzingen in de leerstof of van docenten (stuurloze regulatiestrategie). De leerling vindt dat onderwijs stimulerend hoort te zijn en werkt graag samen met medestudenten. Hij staat onzeker tegenover zijn studie (ambivalente leeroriëntatie). Hij vraagt zich af of hij goed genoeg is de studie af te maken of dat hij misschien de verkeerde studie heeft gekozen.

De LearningStyle Inventory (LSI), die is ontwikkeld door de Amerikaanse psycholoog David Kolb, is een van de eerste en meest gebruikte modellen voor leerstijlen in het onderwijs en ook management. Aan de hand van zijn onderzoek naar de verschillende manieren van leren van mensen, onderscheidde hij vier manieren, die hij als van elkaar afhankelijke fasen vastlegde in zijn model. De vier leerfasen kunnen beschreven worden in termen van vaardigheden die bij de fase horen. Aan elke leerfase koppelde Kolb ook een specifieke leerstijl.
 * David Kolb**

Bron: []
 * **Fase** || **Waar staat deze fase voor?** || **Leerstijl** || **Leert o.a. van:** ||
 * 1 || Concreet ervaren || Accomodator/Doener || <span style="display: block; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt; text-align: center;">Dingen doen, problemen oplossen, ervaringen opdoen. ||
 * <span style="display: block; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt; text-align: center;">2 || <span style="display: block; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt; text-align: center;">Waarnemen en overdenken (reflectie) || <span style="display: block; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt; text-align: center;">Disvergeerder/Bezinner || <span style="display: block; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt; text-align: center;">Activiteiten doen waarvoor je de tijd krijgt, wordt gestimuleerd na te denken over eigen handelen, eerst tijd om na te denken en dan pas doen. ||
 * <span style="display: block; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt; text-align: center;">3 || <span style="display: block; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt; text-align: center;">Abstracte begripsvorming || <span style="display: block; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt; text-align: center;">Assimilater/Denker || <span style="display: block; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt; text-align: center;">Gestructureerde situaties met duidelijke doelstellingen, intellectuele uitdaging, theoretische modellen en systemen. ||
 * <span style="display: block; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt; text-align: center;">4 || <span style="display: block; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt; text-align: center;">Actief experimenteren || <span style="display: block; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt; text-align: center;">Convergeerder/Beslisser || <span style="display: block; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt; text-align: center;">Duidelijke verbanden tussen leren en werken, praktische insteek, uitproberen en oefenen onder begeleiding van een expert. ||

<span style="font-family: Georgia,serif;">De vier fasen komen in elk leerproces voor, hoewel niet altijd in dezelfde mate en in dezelfde volgorde, aldus Kolb. De fase die een leerling het meeste aanspreekt, is meestal het startpunt van zijn leerervaring als hij een opdracht krijgt. De Doener zal bijvoorbeeld direct aan de slag gaan, gaan experimenteren, wil het probleem direct oplossen. Terwijl de Bezinner eerst de opdracht van alle kanten bekijkt en er goed over nadenkt, vanuit verschillende invalshoeken kijkt, voordat hij iets doet. De favoriete fase krijgt in het proces de meeste aandacht en de vaardigheid op dat gebied ontwikkelt zich het beste. Kolb stelde daarom dat het goed is om juist aandacht te besteden aan de andere fasen, want de leerwinst is het grootst wanneer alle leerfasen evenredig doorlopen worden.



Onderzoek naar leerstijlen heeft nog geen theorie opgeleverd waarover iedereen het eens is. Aan de hand van voortdurend onderzoek worden steeds nieuwe invalshoeken gevonden aan de hand waarvan leerstijlen beschreven kunnen worden. Het gebruiken van leerstijltesten moet dan ook in het juiste perspectief geplaatst worden. De uitkomst van een test moet niet betekenen dat de leerling in een hokje geplaatst wordt. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt daarbij dat de meeste modellen van leerstijlen een lage betrouwbaarheid, een magere validiteit en een verwaarloosbaar effect op de instructie hebben. Als uitzondering op deze kritiek worden de modellen van Vermunt, Allinson&Hayes, Entwistle en Herrmann genoemd.
 * Kanttekeningen t.a.v. leerstijlmodellen**

Met name het model van Kolb heeft veel kritiek van wetenschappelijk onderzoekers te verduren. Zij vinden dat de wetenschappelijke onderbouwing voor de stappen uit zijn model en de daarmee samenhangende leerstijlen ontbreekt. Ze zetten grote vraagtekens bij het denkmodel waarop Kolb zijn leerstijlenmodel heeft gebaseerd.

De verwachting dat een docent zijn instructie effectiever kan maken door kennis van leerstijlen van zijn studenten wordt slechts zelden waar gemaakt. Dit kan dus zowel te maken hebben met het feit dat veel modellen onvoldoende betrouwbaar en nuttig zijn voor toepassing in het onderwijs. Maar ook met het feit dat in een klas leerlingen met verschillende leerstijlen zitten en de docent dus verschillende leerstijlen zou moeten ‘bedienen’. En dat laatste is makkelijker gezegd dan gedaan. Toch kan in ieder geval kennis van verschillende leerstijlen de docent wel enig inzicht geven in het leren van haar/zijn leerlingen en daarmee wel zijn nut bewijzen.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"><span style="font-family: Georgia,serif;">[] [] [] [] [] <span style="font-family: Georgia,serif;">
 * Bronnen**:

Het is een beschrijving van attitudes en gedragingen die bepalen wat iemands voorkeurmanier van leren is. Er blijken immers nogal wat verschillen te bestaan in de manier waarop lerenden de leerstof verwerken. Sommigen zijn meer visueel ingesteld, anderen meer auditief. Ook de manier van instuderen verschilt. Sommigen nemen de leerstof één à tweemaal alinea per alinea grondig door. Anderen doorlopen de hele cursus eerder oppervlakkig en hernemen die dan meerdere malen. Het onderzoek naar de persoonlijke leerstijl van studenten kwam eind 20e eeuw in de aandacht met het onderzoek van **David Kolb**. De leerstijlen van Kolb zijn gebaseerd op een theoretisch model van vier denkstappen (zie figuur). LEERSTIJLEN VAN KOLB David Kolb onderscheidt vier gedragingen en vier bijhorende leerstijlen.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">LEERSTIJLEN **
 * <span style="font-family: Georgia,serif;">**Doener**, vertonen een combinatie van actief experimenteren en concreet ervaren. Ze hebben een voorkeur voor situaties waarin ze zo snel mogelijk aan de slag kunnen en leren het best wanneer er ruimte is voor oefenmomenten. De leerprocessen die doeners hanteren steunen vooral op gissen en missen.
 * <span style="font-family: Georgia,serif;">**Waarnemer**, zij hebben een voorkeur voor concreet ervaren en reflectief observeren. Ze zoeken leersituaties op waarin zij zelf kunnen meemaken hoe iets in de praktijk uitpakt. Zij hebben de neiging problemen van alle kanten te bekijken en zien steeds weer nieuwe ingangen en oplossingen. Waarnemers leren heel snel via identificatie.
 * <span style="font-family: Georgia,serif;">**Nadenker**, combineren het reflectief observeren en abstract conceptualiseren. Zij zijn het liefst bezig met het vertalen van observaties in hypothesen en theorieën. Ze kunnen goed redeneren en zijn graag intellectueel bezig. Ze werken graag zelfstandig om de gelegenheid te krijgen zelf eerst een beeld te vormen van de theorie.
 * <span style="font-family: Georgia,serif;">**Toepasser**, zijn goed in en hebben een voorkeur voor abstract conceptualiseren en actief experimenteren. Zij gaan het liefst theorieën uitproberen in de praktijk en in experimenten. Ze nemen initiatief en durven experimenteren. Bij het hanteren van probleem gaan zij deductief, probleemoplossend te werken. Ze functioneren optimaal als zij een leertaak kunnen beginnen met kennisname van duidelijk en beknopt geformuleerde regels en principe, die zij dan in een oefensituatie kunnen verwerken.

<span style="font-family: Georgia,serif;">**KOLB TEST** <span style="font-family: Georgia,serif; font-size: 9pt; line-height: 150%;">Deze test kunt u gebruiken om in kaart te brengen wat uw meest kenmerkende leerstijl(en) is/zijn. Het bewustzijn hiervan kan u helpen om effectiever en sneller te leren. Bij de uitkomsten van deze test kunt u de volgende kanttekening plaatsen: het is zeker geen betrouwbare test! U kunt hem manipuleren en hij is inderdaad een beetje afhankelijk van de stemming waar u in verkeert. Toch gebeurt het zelden bij mensen dat ze bij iedere keer opnieuw invullen heel andere scores zien. Hij geeft dus wel een indicatie van je meest gebruikte stijl en meestal een combinatie van twee stijlen. **Klik hier voor uitleg over het model**

<span style="font-family: Georgia,serif;">**HOE VULT U DE LIJST IN?** De zorgvuldigheid van de uitkomsten is het grootste wanneer u de vragenlijst op basis van uw eerste indruk afwerkt. In de vragenlijst vindt u 80 stellingen. Vink elke stelling aan die u onderschrijft. Als u klaar bent met het invullen, kunt u onderaan doorklikken naar een scorebord. Op dit scorebord kunt u vervolgens weer specifieke informatie opvragen over de verschillende stijlen. Veel succes!
 * [[image:http://middelweg.files.wordpress.com/2009/02/starttest.png?w=63&h=69 width="63" height="69" caption="starttest"]]Start de test**

Nog een test: impulscentrum.be/kolb